De eerste warme dagen komen er weer aan. En meteen hoor je het overal: goed insmeren en genoeg drinken. Dat eerste lukt meestal wel. Dat tweede blijkt in de praktijk lastiger. Want hoeveel moet een kind nou eigenlijk drinken op een dag?
De Europese voedselautoriteit deed daar onderzoek naar (EFSA, 2010). Vertaald naar bekertjes komt het hier ongeveer op neer:
Voor een kind van 2 tot 3 jaar zijn dat zo’n 4 à 5 bekertjes van 200 ml, verspreid over de dag. Voor een kind van 4 tot 8 jaar gaat het om ongeveer 6 bekertjes van 200 ml.
Klinkt te doen, toch? Toch laat onderzoek zien dat de meeste kinderen lang niet zoveel drinken (Vieux et al., 2016). Een goede reden voor het schrijven van dit blog. Want hoe fijn is het als water thuis vanzelfsprekend de eerste keuze is én geen discussie oplevert.
Water is echt de basis van alles. Het lichaam van je kind bestaat voor zo’n 60% uit water, en elke cel heeft het nodig om goed te kunnen werken. Zonder genoeg water lopen belangrijke processen vast, zoals het vervoeren van voedingsstoffen en zuurstof naar de hersenen.
Daardoor werkt het brein van je kind minder goed als het te weinig drinkt. Zelfs een klein tekort aan vocht maakt concentreren al moeilijker, zorgt voor sneller moe worden en maakt leren zwaarder (Vieux et al., 2016).
Voldoende water is ook belangrijk voor de spieren en het bloed. Als er te weinig is, gaat het lichaam vocht weghalen uit andere plekken. De spieren worden stroever en het bloed dikker. Het hart moet dan extra hard werken om alles rond te pompen, en dat kost veel energie. Energie die je kind juist nodig heeft om te groeien, te spelen en te leren.
Het mooie is: dit is allemaal heel eenvoudig te voorkomen. Gewoon door te zorgen dat je kind genoeg water drinkt.
Ik praat hier vaak over met andere ouders. En vaak hoor ik dat ze kiezen voor bijvoorbeeld biologische sinaasappelsap. Dan drinken hun kinderen in elk geval iets, en krijgen ze meteen wat vitamines binnen. Heel begrijpelijk.
Helaas is vruchtensap veel minder onschuldig dan het lijkt. Het zorgt voor suikerpieken, waardoor het lichaam veel insuline moet aanmaken. Op de lange termijn kan dat zelfs de bloedvaten beschadigen. Oké, ik heb het dan over een jaar of 30, 40 verder, en dat is nog ver weg. Maar jij legt nu wel de basis voor wat je kind later als gezond en ongezond ziet.
Er is nog een nadeel van die suikerpieken. Je kind voelt zich er tijdelijk vol van, waardoor het minder trek heeft in eten. En het lichaam moet vervolgens hard werken om de bloedsuiker weer normaal te krijgen. Die energie kan dan niet naar spelen of leren.
De zoete smaak van vruchtensap, frisdrank en limonade zorgt er bovendien voor dat je kind steeds meer zin krijgt in zoet. Alle andere smaken worden dan minder aantrekkelijk. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van suikerdrang. Daarom kies je je kind een groot plezier door zoete dranken zoveel mogelijk weg te laten en water de standaard te maken. Water lest de dorst zonder al die nadelen, en houdt je kind gehydrateerd en energiek.
Light frisdrank lijkt op het eerste gezicht gezonder, omdat er weinig of geen suiker in zit. Toch is ook dit geen fijne keuze. Er zitten vaak kunstmatige zoetstoffen in, die de behoefte aan zoet juist in stand houden. En over de effecten van die zoetstoffen op de lange termijn bestaan nog veel vragen. In Europa dan, want bijvoorbeeld in de USA is er al een verbod op zoetstoffen.
Als je wilt dat water drinken het nieuwe normaal wordt, laat je deze dranken dus het liefst helemaal weg. Kies voor water of een milde thee. Zo leert je kind dat water het lekkerste en het meest logische is om je dorst mee te lessen.
Je wilt natuurlijk dat je kind genoeg drinkt. Maar hoe maak je water drinken ook echt leuk en gewoon? Een paar dingen die bij ons goed werken.
Maak water altijd de eerste keuze. Zet een flesje water klaar als je kind naar school gaat, en zorg dat er altijd een glas binnen handbereik staat tijdens het eten of onderweg. Houd de zoete drankjes uit het zicht, dan vormen ze ook geen verleiding.
Maak water af en toe extra feestelijk. Op een speciaal moment doe je er wat plakjes komkommer, een paar bessen of een schijfje citroen bij. Een paar ijsblokjes maken het helemaal af. Bijzonder, zonder dat er suiker aan te pas komt.
Varieer met thee. Samen een nieuw smaakje uitzoeken is een leuk uitje op zich. Kies een milde, cafeïnevrije kruidenthee die je warm én koud kunt geven.
En leg uit waarom. Vertel je kind hoe water het lichaam en het brein helpt om goed te werken. Hoe meer een kind snapt waarom iets goed voor hem is, hoe groter de kans dat hij het ook echt gaat doen.
Bij mijn kinderen werkte deze uitleg trouwens prima: water is hersendrijfvocht, daar kun je veel beter van nadenken. Ik kan me voorstellen dat dit niet bij ieder kind aanslaat. 😉 Het is even zoeken naar een reden die past bij wat jouw kind belangrijk vindt. En soms is het verrassend simpel wat een kind als goede reden aanneemt om mee te gaan in gezonder gedrag.
Het allerbelangrijkste is dat je zelf het goede voorbeeld geeft. Als jouw kind ziet dat jij ook water en thee drinkt, neemt het dat sneller over. Wanneer water en thee gewoon de standaard zijn in huis, wordt het voor je kind heel normaal om daarvoor te kiezen. Dat voorkomt ook gedoe, en maakt de gezonde keuze vanzelf.
Water drinken is een van de simpelste manieren om je kind gezond te houden. Het helpt het brein werken, houdt de spieren soepel, zorgt voor een goede bloedsomloop en bewaart energie voor wat echt telt: spelen, leren en genieten.
Door je kind te leren dat water drinken er gewoon bij hoort, geef je het iets mee voor de rest van zijn leven.
EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies (NDA). (2010). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water. EFSA Journal, 8(3). https://doi.org/10.2903/j.efsa.2010.1459
Vieux, F., Maillot, M., Constant, F., & Drewnowski, A. (2016). Water and beverage consumption among children aged 4–13 years in France: analyses of INCA 2 (Étude Individuelle Nationale des Consommations Alimentaires 2006–2007) data. Public Health Nutrition, 19(13), 2305–2314. https://doi.org/10.1017/S1368980015003614
