In veel gezinnen bestaan woorden die eigenlijk nergens anders bestaan.
Woorden die niet in een woordenboek staan.
Maar bij jullie thuis weet iedereen precies wat ermee bedoeld wordt.
Dat noemen we ook wel thuistaal.
Thuistaal is niet per se een andere taal zoals Turks, Fries of Engels. Het zijn juist de kleine woorden, grapjes en zinnetjes die alleen in jullie gezin betekenis hebben.
Soms ontstaan ze per ongeluk. Soms omdat een kind een woord verkeerd zegt. En soms omdat iets zo vaak gebeurt dat het een eigen naam krijgt.
En het mooie is: iedereen in het gezin begrijpt het meteen.
Bij ons thuis zeggen we bijvoorbeeld dat iemand “heeft gewonnen” als iemand als eerste heeft geknoeid. Dat klinkt misschien raar, maar bij ons wordt er sowieso wel eens geknoeid. En we willen niet dat dat als een probleem of iets ergs voelt.
De prullenbak heet bij ons punnegoom. Geen idee hoe dat ooit zo is ontstaan, maar iedereen weet meteen wat er bedoeld wordt.
En een theepot noemen we soms het kopje-thee-pannetje. Niet bepaald een efficiënt woord, maar wel een gezellig woord.
Thuistaal zijn niet alleen woorden. Het kunnen ook zinnetjes zijn die steeds terugkomen.
Bijvoorbeeld wanneer we ’s avonds de slaapkamer uitlopen. Dan zeggen we altijd:
“Doeg dag, ik hou van jou.”
Elke avond opnieuw.
Het is maar een klein zinnetje. Maar het is ook een klein momentje van verbinding.
Thuistaal werkt eigenlijk een beetje als een geheime taal van een gezin. Het laat zien dat jullie samen dingen meemaken, grapjes delen en herinneringen maken.
Voor kinderen geeft dat een gevoel van: dit hoort bij ons.
En daar zit ook een klein stukje breinwetenschap achter.
Ons brein houdt van herkenning en herhaling. Als een woord steeds in dezelfde situatie wordt gebruikt, maakt het brein daar een sterke verbinding van. Het woord wordt dan gekoppeld aan een gevoel, een plek of een herinnering.
Daarom kan één simpel woord later meteen een hele herinnering oproepen.
Veel volwassenen merken dat ze nog steeds woorden uit hun jeugd gebruiken. En dat ze daar meteen om moeten lachen. Niet omdat het woord zo bijzonder is, maar omdat het vol zit met herinneringen.
Misschien hebben jullie thuis ook wel van die woorden. Misschien zijn ze zo normaal geworden dat je er niet eens meer bij stilstaat.
Vanavond kun je eens vragen:
Welke woorden gebruiken wij thuis die andere mensen misschien raar vinden?
Misschien een grappige naam voor eten.
Misschien een gek woord voor de afstandsbediening.
Misschien een zinnetje dat jullie altijd zeggen voor het slapen.
Schrijf ze eens op.
De kans is groot dat jullie er meer hebben dan je dacht.
En wie weet ontstaat er vandaag wel weer een nieuw woord.
Want dat zijn precies de kleine dingen die een gezin uniek maken. En heerlijk om vast te leggen en te onthouden voor later. Bijvoorbeeld op een huwelijk, of op een ander moment waarop je samen terugkijkt op de mooie herinneringen.
